Их эзэн хийгээд Чингисийн угсааны 36 хаад
Эзэн богд Чингис хааныг оруулаад нийт 37 хаан Монгол гүрний төрийг барьснаас зарим нь маш богино хугацаанд “хаан ор” залгаж, нилээд нь бусдын гарт амиа алдаж байжээ. Тэдний зарим нь төрд гай тарьж, түүхнээ хараар тэмдэглэгдэн хоцорсон байна.

Чингис хаан

1162 оны хар морин жил төрж, 1227 оны улаагчин гахай жил тэнгэрт халив. Тэрээр тархай бутархай ханлиг овог аймгуудыг нэгтгэж их Монгол улсыг байгуулсан билээ. Өөрөөр хэлбэл 1206 оноос Монгол улсын түүх эхэлдэг. Хаан 65 насалжээ.

"Их эзэн хийгээд Чингисийн угсааны 36 хаад" цааш унших »
реклам

монголын түүхийн талаар илүү ихийг мэдэхийг хүсвэл  эндээс  орж үзнэ үү маш сайн блог байгаа

60-80-аад ОНЫ ТҮҮХ
БНМАУ, марксист-ленинист онолоор зэвсэглэсэн МАХН-ын удирдлагаар социализмын материал техникийн баазыг цогцлон байгуулж, аж үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн орон болон коммунизмд орохоор довтоллоо. 1961 онд НҮБ-ын гишүүн, 1962 онд ЭЗХТЗ-ийн гишүүн болов. Их Британи, Финланд, Франц зэрэг өрнөдийн орнуудтай дипломат харилцаа тогтоов.
"60-80-аад ОНЫ ТҮҮХ" цааш унших »
Ардчилсан МОНГОЛ улс
1980-аад оны сүүлчээр санаанд оромгүй юм боллоо. 1980-аад оны хоёрдугаар хагас гэхэд ЗСБНХУ болон социалист бусад орнуудад хямралт байдал улам бүр ил болж байв. ЗХУКН-ын 1985 оны IҮ бүгд хурал дээр М.С.Горбачёв социалист нийгмийг өөрчлөн шинэчлэх зорилт дэвшүүлсэн. Энэ нь дэлхий дахинд "Өөрчлөн байгуулалт" (перестройка), "Ил тод байдал" (гласность) хэмээн нэрлэгдсэн юм.
"Ардчилсан МОНГОЛ улс" цааш унших »
Монгол мөнгөн тэмдэгт
Монгол Улс нь оршин тогтнож ирсэн түүхийнхээ янз бүрийн үеүүдэд зоос, мөнгөн тэмдэгт хэрэглэж ирсэн арвин баялаг түүхтэй орон юм. Монгол оронд зоос, мөнгөн тэмдэгт хэрэглэж ирсэн түүхийг Монголд төр улс бий болсон үетэй ижил хугацаатай болох түүхийн баримтыг эрдэмтэд олж тогтоосон байна. Монголын түүхийн янз бүрийн үед Монгол нутагт оршин байсан улсуудын зоос янз бүрийн газар нутгаас олдсоор байна.
"Монгол мөнгөн тэмдэгт" цааш унших »
ХУРААНГУЙ
МТЄ III-II зуунд Хvннvгийн хиян угсааны Модун зэрэг хаад улсаа бадруулж, Хан улсаар татвар тєлvvлж, Цагаан хэрмийг бариулсан Хvннvгийн дайчид нутагтаа багтахаа байхад хэсэг нь нvvж, Дунайд тєвхнєєд, Аттила хааныхаа удирдлагаар Готуудыг бут цохиж, Ромыг тvлхэн унагалцаж, Галл хvртэл довтолсон. Хvннvг євєг Монголчууд ноёлсон олон угсааны нvvдэлчдийн нэгдэл гэдэг билээ. Уралын, Дундад Азийн, Хойд Энэтхэгийн Хvннv улсууд ч байсан агаад тэдгээрийг хvннv хаад язгууртнууд удирдаж байв. Европод Хvннv династийг нирун монголын авар династи vргэлжлvvлж байжээ. Хазар гvрний хаад ч євєг монголын гаралтай байсан бололтой байдаг.
"ХУРААНГУЙ" цааш унших »
МАНДУХАЙ СЭЦЭН ХАТАН
1463-1467 оны хооронд тєр барьж байсан Тємєр хаанын охин Мандухай Мандуул хааны бага хатан байсан. 100 гаруй жил vргэлжилсэн феодлын дайн Монголын ард тvмэнд их хэмжээний хохирол, гай зовлонг авчирчээ. Дотоодын хямрал, тулалдааныг зогсоож, энхтайванг цогцлоохын тулд Мандухай хатан ихийг бvтээсэн юм.
АЛУНГУА
Монголын домогт хатан Алунгуа гурван хvv тєрvvлжээ. Алунгуа хєвгvvдээ зэрэгцэн суулгаж нэг нэг модыг хугал гэж єгвєл тус бvр амархан хугачиж орхижээ. Бас таван модыг нийлvvлэн баглаад хугал гэж єгвєл гурвуул дараалан оролдоод хугалж чадсангvй. Эх хєвгvvдээ сургаж єгvvлрvvн: Та нар ганц ганцаар явбал нэг мод мэт хvнд хялбархан дийлдэнэ. Та нар эвтэй нэгдэлтэй бол багласан таван мод мэт бєх бат болж, хэнд ч дийлдэхгvй болно" гэж сургаал айлджээ.
ӨЛЗИЙТ ТӨМӨР ХААН
Хубилай хааны ууган хvv Чингэмийн гуравдугаар хvv Єлзийт Тємєр хаан 1265 оны хєх vхэр жил тєржээ. 1294 оны хєх морин жил Юань гvрний хаан ширээнд суусан бєгєєд насан эцэслэх хvртлээ буюу 1307 оны улаан хонь жил єєд болжээ.
ХУБИЛАЙ ХААН
Мєнх хааны бага дvv Хубилай 1215 оны хєх гахай жил тєржээ. Тэрээр 1260 оны цагаан бич жил хаанаар єргємжлєгдсєн байна. Хубилай хаан Бээжинд тєвлєн сууж улстєрийн хэргийг удирдан Юань гvрнийг байгуулсан байна. Хубилай хаан 1294 оны хєх морин жил тэнгэрт хальжээ.
МӨНХ ХӨӨН
Чингис хааны бага хvv Тулайн ууган хvv Мєнх хаан 1208 оны шар луу жил тєрсєн байна. 1251 оны цагаан гахай жил Их хуралдай хуралдаж тvvнийг хаан ширээнээ єргємжлєв. Мєнх хаан Их Монгол улсыг тєрийн хямралаас гаргахын тулд засаг захиргааны хэргийг чангатгах арга хэмжээ авчээ. Мєнх хаан 1258 оны шар хонь жил Хятад руу явж байхдаа єєд болсон байна.
ГҮЕГ ХААН
Єгєєдэй хааны ууган хvv Гvег 1206 оны шар бар жил мэндэлж, 1246 онд хаанаар єргємжлєгджээ. Тvvний хаан ширээнд сууж байх vедээ хийсэн олон амжилтуудын нэг нь анх удаагаа тvvхэнд хvн амын тооллого явуулсан юм.

Эцгийнхээ баримталж ирсэн гадаад бодлогыг Гvег хаан vргэлжлvvлэн баримталж бусад олон оронтой байлдаж байжээ.

ХАР ХОРУМ
Эртний нийслэл Хар хорум хот тєвдєє мєнгєн модтой, Христийн ёсны сахиусан тэнгэр Архенгелийн дvр бvхий оргилуурыг Парисын уран дархан Вильгильм Бушье урлаж,
могойн амыг дуурайлган хийсэн дєрвєн цоргоор айраг, архи, дарс, бал бурам оргилон гардаг байсан тухай тvvхийн сурвалж бичгvvдэд тэмдэглэн vлдээжээ.
"ХАР ХОРУМ" цааш унших »
ХАРХОРУМ
Хархорум хотыг 1220 онд Чингэс хаан үндэслэжээ. Харин тэнд хот суурин анх байгуулагдсан нь YIII зууны (Уйгур улс үед холбогддог. “Чингис хааны үед  нь цэрэг зэвсгийн агуулах суурин шинжтэй байжээ”( Ч. Далай, 22-р тал). “1232 онд Хархорумын гол хэрмийг байгуулжээ (Ренэ Груссе, 36-р тал.) 1235 онд хаант төрийн сүр хүч, хөгжил цэцэглэлтийн илэрхийлэл болгон Түмэн Амгалант ордныг байгуулснаар Хархорум хот улам ч өнгө жавхаатай болжээ.

"ХАРХОРУМ" цааш унших »
МОНГОЛ ХАТАД
Монголын хаадын төр ёсонд улсын эзэн хааныг нас барсны дараа шинэ хааныг томилж амжаагүй байхад юмуу эсвэл, ширээ залгах ёстой хүүхэд нь бага балчир бол хааны хатан төрийг түшин авч хатан хаан болдог ёс бүр өвөг монголчуудын үеэс их сурвалжтай ажээ.
"МОНГОЛ ХАТАД" цааш унших »
УУЦ
Монголчуудын төр ёсны их баяр нь цагаан сар билээ. Хаврын тэргүүн сард шинэлэх болсон тухай сурвалж бичигт тодорхой гарахын дээр монголын эртний улс төрийн бодлогын их ухааны бичиг "Дөрвөн төрийн арван буянт номын цагаан түүх" хийгээд бусад хууль цаазын бичигт бас бататган дурдсан байдаг.
"УУЦ" цааш унших »
ХҮҮХДЭЭ ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХ МОНГОЛ АРГА
Монголчуудын гэрийн хүмүүжлийн гол арга нь хөдөлмөр юм. Жилийн дөрвөн улиралд мал аж ахуйгаа адгуулан маллах аян жин тээх ан гөрөө хийх зэрэг амьжиргааны арга ухаанд сургадаг байв.
"ХҮҮХДЭЭ ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХ МОНГОЛ АРГА" цааш унших »
ХАС ТАМГА
1246 онд Монголын их хаан Гүюгээс Ромын Папт  илгээсэн Төрийн бичигт дарсан тамганы дардсыг Чингис хаанаас уламжилж ирсэн тамга гэж ойлгож болно. Төрийн бичиг нь 112х 20 см хэмжээтэй дундаа залгаа бүхий цаасан дээр персээр бичиж , залгаа болон төгсгөл дээр нь тамга даржээ. Төрийн бичгийг дор сийрүүлбээс:
"ХАС ТАМГА" цааш унших »
ЗОЧЛОХ ЁС
Хүнийг хүлээж хүндлэхийн нэгэн эрхэм үйл нь зочлох ёс юм. Монгол зочлогын ёс нь цайллага, будаалга, дайллага гэсэн гурван зүйл.
"ЗОЧЛОХ ЁС" цааш унших »
ХАДАГТАЙ ЗОЛГОХ ЁС
Монголчуудын эдийн манлай болсон алив ёс баяр элдэв хүндэт бэлгэнд хэрэглэж заншсан нэгэн их эд нь хадаг юм. Хадаг нь дээрх хээ угалз, үсэг чимгээрээ маш олон янз бөгөөд урт богиноороо харилцан адилгүй байдаг.
"ХАДАГТАЙ ЗОЛГОХ ЁС" цааш унших »
(Нийт: 34)